Geen begrippen gevonden. Probeer een andere zoekterm.
A
Absolute anchorage
Absolute anchorage, of absolute verankering, beschrijft een situatie waarin de verankeringsunit tijdens orthodontische tandverplaatsing idealiter niet meebeweegt. Skeletale verankering met tijdelijke hulpmiddelen zoals TADs vermindert de afhankelijkheid van andere tanden. Dit is relevant bij retractie, intrusie, mesialisatie en distalisatie.
Gerelateerd: Anchorage · TAD · Skeletale anchorage · Reciprocal anchorage
Activator
Een activator is een uitneembaar functioneel orthodontisch apparaat voor geselecteerde groeiende patiënten met een Klasse II-malocclusie. Het positioneert de mandibula voorwaarts. De effecten zijn overwegend dentoalveolair, met afhankelijk van de groeifase een beperkte skeletale component. Voldoende draagtijd is belangrijk.
Gerelateerd: Functionele apparatuur · Twin Block · Herbst-appliance · Klasse II-malocclusie
Adhesive
Een orthodontische adhesive is een materiaal waarmee brackets, attachments, buttons of retainers aan tandoppervlakken worden bevestigd. De hechting hangt af van het substraat, oppervlakteconditionering, vochtcontrole, primer en polymerisatie.
Gerelateerd: Bonding · Bracket · Aligner attachment
Agenesie
Agenesie is het congenitaal ontbreken van een of meer gebitselementen doordat deze niet zijn aangelegd. Veelvoorkomende voorbeelden zijn tweede premolaren en laterale bovenincisieven. Behandeling omvat ruimtesluiting, ruimtebehoud voor restauratie of een gecombineerde aanpak.
Gerelateerd: Space closure · Spacing · Orthodontische camouflage
ALADA
ALADA staat voor As Low As Diagnostically Acceptable. Bij beeldvorming moet de blootstelling aan ioniserende straling zo laag mogelijk blijven zonder de diagnostisch noodzakelijke beeldkwaliteit te verliezen.
Gerelateerd: ALARA · CBCT · OPG
ALARA
ALARA betekent As Low As Reasonably Achievable. Dit stralingsbeschermingsprincipe verlangt dat blootstelling aan ioniserende straling zo laag als redelijkerwijs haalbaar blijft. Orthodontische opnamen vereisen daarom een individuele indicatie.
Gerelateerd: ALADA · CBCT · OPG
Aligner
Een aligner is een uitneembare transparante kunststof voorziening die krachten op tanden overbrengt. De behandeling bestaat meestal uit een serie opeenvolgende aligners. De feitelijke tandverplaatsing kan afwijken van de digitale setup, zodat monitoring en soms refinements nodig zijn.
Gerelateerd: Clear aligner therapy · Aligner staging · Aligner attachment · Tracking
Aligner attachment
Een aligner attachment is meestal een composietverhoging op het tandoppervlak die de interactie met de aligner verandert. Attachments kunnen retentie en kracht- of momentoverdracht verbeteren, onder meer bij rotatie, extrusie en wortelcontrole.
Gerelateerd: Aligner · Tracking · Torque · Bonding
Aligner staging
Aligner staging is de geplande volgorde en verdeling van tandbewegingen over opeenvolgende aligners. De volgorde is biomechanisch relevant voor verankering en tracking.
Gerelateerd: Aligner · Sequential distalization · Tracking · Digital setup
Alignment
Alignment is het uitlijnen van tanden binnen de tandboog. In de beginfase van vaste orthodontie worden hiervoor vaak flexibele NiTi-draden gebruikt. Alignment is niet hetzelfde als volledige orthodontische finishing.
Gerelateerd: Leveling · NiTi · Archwire · Crowding
ANB-hoek
De ANB-hoek is een cefalometrische maat voor het verschil tussen SNA en SNB en ondersteunt de beoordeling van de sagittale relatie tussen maxilla en mandibula. De waarde wordt beïnvloed door de craniofaciale geometrie en moet in context worden geïnterpreteerd.
Gerelateerd: SNA-hoek · SNB-hoek · Wits-analyse · Cefalometrie
Anchorage
Anchorage is orthodontische verankering: weerstand tegen ongewenste verplaatsing als reactie op orthodontische krachten. Verankering kan dentoalveolair, extraoraal of skeletaal zijn.
Gerelateerd: Absolute anchorage · TAD · Reciprocal anchorage · Anchorage loss
Anchorage loss
Anchorage loss is ongewenste verplaatsing van de verankeringsunit. Een voorbeeld is mesiale molaarbeweging tijdens retractie van frontelementen. Of een verplaatsing ongewenst is, hangt af van het behandelplan.
Gerelateerd: Anchorage · Maximum anchorage · TAD
Angle-classificatie
De Angle-classificatie deelt malocclusies in op basis van de sagittale relatie tussen de eerste permanente molaren: Klasse I, II en III. De classificatie beschrijft niet zelfstandig de skeletale, verticale of transversale diagnose.
Gerelateerd: Klasse I-malocclusie · Klasse II-malocclusie · Klasse III-malocclusie · Malocclusie
Anterieure kruisbeet
Bij een anterieure kruisbeet bevinden een of meer bovenelementen zich in occlusie linguaal van de ondertanden. De oorzaak kan dentaal, functioneel of skeletaal zijn.
Gerelateerd: Klasse III-malocclusie · Crossbite · Facemask
Anterior open bite
Bij een anterior open bite ontbreekt een normale verticale overlap van boven- en onderincisieven. De afwijking kan dentoalveolair, functioneel of skeletaal zijn. De therapiekeuze volgt uit de diagnostiek en verticale behandelplanning.
Gerelateerd: Open bite · Molaarintrusie · TAD · Hyperdivergent groeipatroon
Archform
Archform is de vorm van de tandboog in het occlusale vlak. Deze kan onder andere ovaal, taps, breed of smal zijn. De boogvorm is relevant voor occlusie, parodontale grenzen en stabiliteit.
Gerelateerd: Archwire · Expansie · Occlusie
Archwire
Een archwire is een orthodontische boogdraad die door brackets en tubes loopt en krachten en momenten kan genereren. Veelgebruikte materialen zijn NiTi, roestvrij staal en beta-titanium.
Gerelateerd: NiTi · Stainless steel · TMA · Bracket
B
Band
Een orthodontische band is een metalen ring die meestal om een molaar wordt gecementeerd. Banden dragen onder meer tubes, haken en expansieapparatuur.
Gerelateerd: Hyrax · TPA · Bracket
Biomechanica
Orthodontische biomechanica onderzoekt hoe krachten en momenten tandbewegingen en reactiekrachten veroorzaken. Belangrijke begrippen zijn kracht, moment, center of resistance en moment-to-force ratio.
Gerelateerd: Force · Moment · Torque · Center of resistance
Bolton-analyse
De Bolton-analyse vergelijkt mesiodistale tandbreedten in boven- en onderboog om tooth-size discrepancy vast te stellen. Een afwijkende verhouding kan correcte overjet, overbite en interdigitatie bemoeilijken.
Gerelateerd: IPR · Overjet · Space closure
Bonded retainer
Een bonded retainer is een vaste retentiedraad aan de linguale of palatale zijde van frontelementen. Controle blijft nodig vanwege loslating, vervorming, plaqueaccumulatie en mogelijk ongewenste actieve krachten.
Gerelateerd: Retentie · Retainer · Wire syndrome · Vacuum-formed retainer
Bonding
Bonding is de adhesieve bevestiging van orthodontische onderdelen op tanden of restauraties. Glazuur, composiet, keramiek, zirconia en metaal kunnen verschillende oppervlaktebehandelingen vereisen.
Gerelateerd: Adhesive · Debonding · Zirconia bonding · Bracket
Bracket
Een bracket is een orthodontisch attachment met een slot voor de boogdraad. Brackets verschillen in materiaal, slotmaat, prescription, ligatie en ontwerp. De tandbeweging volgt uit het volledige krachtensysteem.
Gerelateerd: Archwire · Bracket prescription · Torque · Bonding
Bracket prescription
De bracket prescription omvat ingebouwde waarden voor onder meer tip, torque en in-out. De uiteindelijke expressie hangt ook af van bracketplaatsing, draadmaat, slotspeling en biologische respons.
Gerelateerd: Straight-wire appliance · Roth-prescription · Torque · Bracket
BSSO
BSSO staat voor Bilateral Sagittal Split Osteotomy. Bij deze orthognathische ingreep wordt de mandibula bilateraal gesplitst om deze voorwaarts, achterwaarts of asymmetrisch te verplaatsen.
Gerelateerd: Orthognathische chirurgie · Decompensatie · Klasse III-malocclusie
Buccal shelf
De mandibulaire buccal shelf is een gebied buccaal van de ondermolaren dat bij geselecteerde patiënten kan worden gebruikt voor extra-alveolaire miniscrews.
Gerelateerd: TAD · Mini-implant · Skeletale anchorage
C
Cantilever
Een cantilever is aan één zijde gefixeerd en levert kracht aan de andere zijde. Orthodontische cantilevers, vaak vervaardigd uit beta-titanium, worden onder meer toegepast bij tractie van impacties, molaaruprighting en intrusie.
Gerelateerd: TMA · Moment · Force system · Segmented arch technique
CBCT
CBCT staat voor Cone Beam Computed Tomography. Deze driedimensionale beeldvorming is bedoeld voor situaties waarin 3D-informatie relevante diagnostische meerwaarde heeft. Vanwege ioniserende straling is een individuele indicatie vereist.
Gerelateerd: ALADA · OPG · Geïmpacteerde caninus · TAD
Cefalometrie
Cefalometrie analyseert gestandaardiseerde schedelopnamen via anatomische landmarks, hoeken en afstanden. De methode ondersteunt de orthodontische diagnostiek, maar vervangt het klinisch onderzoek niet.
Gerelateerd: SNA-hoek · SNB-hoek · ANB-hoek · Wits-analyse
Center of resistance
Het center of resistance is een denkbeeldig punt waarbij een kracht door dat punt idealiter translatie zonder initiële rotatie veroorzaakt. De locatie hangt af van wortelmorfologie en parodontale ondersteuning.
Gerelateerd: Center of rotation · Translation · Moment-to-force ratio
Center of rotation
Het center of rotation is het punt waar omheen een tand tijdens een specifieke beweging roteert. De positie verandert met de verhouding tussen kracht en moment.
Gerelateerd: Center of resistance · Tipping · Translation
Clear aligner therapy
Clear aligner therapy behandelt malocclusies met opeenvolgende transparante, uitneembare kunststof aligners. Voorspelbaarheid varieert per beweging en casus en vraagt klinische monitoring.
Gerelateerd: Aligner · Aligner staging · Aligner attachment · Refinement
Closing loop
Een closing loop is een lus in een orthodontische draad die bij activatie kracht en momenten kan leveren om ruimte te sluiten.
Gerelateerd: Space closure · Loop mechanics · TMA
Coil spring
Een orthodontische coil spring is een spiraalveer op de archwire. Open coils worden meestal gebruikt om ruimte te openen; gesloten coils leveren trekkracht voor ruimte-sluiting.
Gerelateerd: Space closure · Archwire · NiTi
Controlled tipping
Controlled tipping is een tandbeweging waarbij de kroon verplaatst terwijl de wortelapex relatief weinig beweegt. Dit vraagt een specifiek kracht- en tegenmomentsysteem.
Gerelateerd: Uncontrolled tipping · Moment-to-force ratio · Center of rotation
Couple
Een couple bestaat uit twee even grote, tegengesteld gerichte parallelle krachten op verschillende werklijnen. Het resultaat is een zuiver moment zonder lineaire resultante.
Gerelateerd: Moment · Torque · Biomechanica
Crossbite
Crossbite of kruisbeet is een afwijkende occlusale relatie waarbij bovenste tanden buccaal of linguaal van hun normale antagonistrelatie staan. Een kruisbeet kan anterieur, posterieur, uni- of bilateraal zijn.
Gerelateerd: Posterior crossbite · Anterieure kruisbeet · Expansie
Crowding
Crowding betekent onvoldoende ruimte voor de aanwezige tanden in de tandboog. De keuze tussen expansie, proclination, IPR, distalisatie en extractie hangt af van de diagnostiek.
Gerelateerd: IPR · Expansie · Proclinatie · Distalisatie
CuNiTi
CuNiTi is koper-nikkel-titanium, een NiTi-gebaseerde orthodontische draadlegering waarbij koper de faseovergang en thermomechanische eigenschappen beïnvloedt.
Gerelateerd: NiTi · Archwire · Superelasticiteit
Curve of Spee
De Curve of Spee is de anteroposterieure kromming van het occlusale vlak, vooral in de onderboog. Een diepe curve wordt regelmatig gezien bij een diepe beet.
Gerelateerd: Deep bite · Leveling · Intrusie
CVM
CVM staat voor Cervical Vertebral Maturation. Kenmerken van cervicale wervels op laterale schedelopnamen ondersteunen een inschatting van skeletale maturatie, maar voorspellen individuele groei niet precies.
Gerelateerd: Groeimodificatie · Cefalometrie
D
Debonding
Debonding is het verwijderen van adhesief bevestigde orthodontische onderdelen. Resterend composiet moet zorgvuldig worden verwijderd met minimale schade aan glazuur of restauraties.
Gerelateerd: Bonding · Bracket · White spot lesion
Decompensatie
Orthodontische decompensatie vermindert dentoalveolaire compensaties voorafgaand aan orthognathische chirurgie, zodat tanden ten opzichte van de kaakbasis beter gepositioneerd worden.
Gerelateerd: Orthognathische chirurgie · Klasse III-malocclusie · Orthodontische camouflage
Deep bite
Een deep bite is een vergrote verticale overlap van boven- en onderincisieven. Correctie kan bestaan uit incisiefintrusie, posterieure extrusie, proclination of combinaties.
Gerelateerd: Overbite · Curve of Spee · Intrusie
Dentoalveolaire compensatie
Dentoalveolaire compensatie is een natuurlijke of behandelingsgerelateerde tandstand die een onderliggende skeletale discrepantie deels maskeert.
Gerelateerd: Orthodontische camouflage · Decompensatie · Skeletale Klasse III
Diastema
Een diastema is ruimte tussen twee aangrenzende tanden, vaak tussen de centrale bovenincisieven. De oorzaak kan onder meer liggen bij tandgrootte, agenesiën, frenulum of eruptiefase.
Gerelateerd: Spacing · Agenesie · Retentie
DICOM
DICOM staat voor Digital Imaging and Communications in Medicine, een standaard voor opslag en uitwisseling van medische beeldvorming, waaronder CBCT-gegevens.
Gerelateerd: CBCT · STL · Intraorale scanner
Digital indirect bonding
Bij digital indirect bonding worden brackets virtueel gepositioneerd en vervolgens met een transfertray naar het gebit overgebracht.
Gerelateerd: Indirect bonding · Bracket · STL
Digital setup
Een digital setup simuleert geplande orthodontische tandbewegingen en gewenste eindposities. De simulatie is geen garantie voor de klinische uitkomst.
Gerelateerd: Aligner staging · Virtual treatment setup · Clear aligner therapy
Direct anchorage
Bij direct skeletal anchorage loopt de orthodontische kracht rechtstreeks van een skeletale verankering zoals een TAD naar de te verplaatsen tandgroep.
Gerelateerd: Indirect anchorage · TAD · Skeletale anchorage
Distalisatie
Distalisatie is verplaatsing van een tand of tandgroep in distale richting, van de mediaanlijn af. Verankeringscontrole is daarbij belangrijk.
Gerelateerd: Molaardistalisatie · Sequential distalization · Anchorage
E
E-line
De E-line van Ricketts loopt van de neuspunt naar het zachte-weefselpunt van de kin. De lippositie ten opzichte van deze lijn wordt gebruikt bij profielanalyse, met aandacht voor individuele variatie.
Gerelateerd: Orthodontische camouflage · Overjet · Cefalometrie
Ectopische eruptie
Ectopische eruptie betekent dat een tand een afwijkend eruptiepad volgt, met mogelijke impactie, resorptie van buurelementen of ruimteverlies.
Gerelateerd: Impactie · Geïmpacteerde caninus · Agenesie
Edgewise appliance
Het edgewise-principe gebruikt rechthoekige horizontale bracketslots. Het straight-wire concept bouwt hierop voort door correcties in het bracketontwerp te verwerken.
Gerelateerd: Straight-wire appliance · Bracket prescription
Elastics
Orthodontische elastics leveren kracht tussen onderdelen van een orthodontisch systeem. Intermaxillaire toepassingen omvatten sagittale, verticale en transversale correcties, met mogelijke neveneffecten.
Gerelateerd: Intermaxillaire elastics · Force · Anchorage
Elastomeric chain
Een elastomeric chain of powerchain bestaat uit verbonden elastomere elementen voor onder meer ruimtesluiting. De geleverde kracht neemt tijdens gebruik af.
Gerelateerd: Powerchain · Space closure · Force decay
En-masse retraction
En-masse retraction verplaatst meerdere frontelementen als een segment naar distaal, bijvoorbeeld na premolaarextracties. Controle van verankering, torque en verticale componenten is essentieel.
Gerelateerd: Space closure · Anchorage · Power arm · TAD
Essix-retainer
Essix wordt vaak gebruikt voor een transparante vacuum-formed retainer. De generieke term voor dit type uitneembare retainer is VFR.
Gerelateerd: Vacuum-formed retainer · Retainer · Retentie
Expansie
Orthodontische expansie is verbreding van de tandboog of het kaakcomplex. Er is onderscheid tussen dentoalveolaire en skeletale expansie.
Gerelateerd: Rapid Maxillary Expansion · MARPE · Hyrax · Crossbite
Externe apicale wortelresorptie
Externe apicale wortelresorptie is verlies van wortelstructuur aan de apex en vormt een mogelijke complicatie van orthodontische tandverplaatsing. Individuele gevoeligheid verschilt sterk.
Gerelateerd: Root resorption · CBCT · Orthodontische tandverplaatsing
Extrusie
Extrusie is orthodontische verplaatsing van een tand in coronale of occlusale richting. Deze kan gewenst zijn of als neveneffect van mechanica ontstaan.
Gerelateerd: Intrusie · Vertical control · Elastics
F
Facemask
Een orthodontische facemask is extraorale apparatuur voor maxillaire protractie bij geselecteerde groeiende patiënten met een Klasse III-afwijking.
Gerelateerd: Klasse III-malocclusie · Protractie · Rapid Maxillary Expansion
Fixed appliance
Een fixed appliance is een vast orthodontisch apparaat dat de patiënt niet zelfstandig kan verwijderen, zoals een bracketsysteem met archwires en tubes.
Gerelateerd: Bracket · Archwire · Straight-wire appliance
Force
Force is een vectoriële grootheid met grootte, richting en aangrijpingspunt. Het orthodontisch effect hangt mede af van de krachtlijn ten opzichte van het center of resistance.
Gerelateerd: Moment · Force system · Biomechanica
Force decay
Force decay is het afnemen van een door orthodontisch materiaal geleverde kracht in de tijd, bijvoorbeeld bij elastomeren.
Gerelateerd: Elastics · Powerchain · Elastomeric chain
Force system
Een force system omvat de krachten en momenten die op tanden, tandgroepen of apparaten werken, inclusief reactiekrachten en neveneffecten.
Gerelateerd: Biomechanica · Force · Moment · Anchorage
Forsus
Forsus is een vaste functionele Klasse II-corrector. Een belangrijk deel van het klinische effect is dentoalveolair. Verankering en positie van incisiven vragen aandacht.
Gerelateerd: Klasse II-malocclusie · Functionele apparatuur · Herbst-appliance
Frictie
Frictie is weerstand tussen langs elkaar bewegende oppervlakken. Bij sliding mechanics spelen naast frictie ook binding en notching tussen draad en bracket een rol.
Gerelateerd: Bracket · Archwire · Space closure
Functionele apparatuur
Functionele orthodontische apparatuur beïnvloedt mandibulaire positie en dentoalveolaire verhoudingen, vooral bij groeiende patiënten. Voorbeelden zijn Activator, Twin Block en Herbst.
Gerelateerd: Groeimodificatie · Twin Block · Herbst-appliance
H
Haas-expander
Een Haas-expander is een tand- en weefselgedragen maxillaire expander met centrale expansieschroef en palataal acrylcontact.
Gerelateerd: Rapid Maxillary Expansion · Hyrax · Expansie
Hawley-retainer
Een Hawley-retainer is een uitneembare retainer met acrylbasis en vaak een labiale draad. Onderdelen kunnen beperkt verstelbaar zijn.
Gerelateerd: Vacuum-formed retainer · Retentie · Bonded retainer
Headgear
Headgear is extraorale orthodontische apparatuur die kracht uitoefent op maxillaire tanden of het maxillaire complex voor verankering, distalisatie of groeimodificatie.
Gerelateerd: Anchorage · Klasse II-malocclusie · Distalisatie
Herbst-appliance
De Herbst is een vast functioneel orthodontisch apparaat dat de mandibula voorwaarts positioneert bij geselecteerde Klasse II-patiënten.
Gerelateerd: Klasse II-malocclusie · Functionele apparatuur · Twin Block
Hyalinization
Hyalinisatie is het ontstaan van lokaal celarme zones in het parodontale ligament na compressie door orthodontische kracht. Sterke compressie kan undermining resorption veroorzaken.
Gerelateerd: Parodontaal ligament · Orthodontische tandverplaatsing
Hyperdivergent groeipatroon
Een hyperdivergent groeipatroon gaat gepaard met relatief grotere verticale craniofaciale dimensies, vaak met een steiler mandibulair vlak.
Gerelateerd: Open bite · SN-MP · Vertical control
Hypodivergent groeipatroon
Een hypodivergent groeipatroon gaat gepaard met relatief kleinere verticale craniofaciale dimensies, vaak met een vlakker mandibulair vlak.
Gerelateerd: Deep bite · SN-MP · Vertical control
Hyrax
Een Hyrax is een overwegend tandgedragen maxillaire expander met centrale expansieschroef en metalen armen naar tandverbindingen.
Gerelateerd: Rapid Maxillary Expansion · Haas-expander · MARPE
I
Impactie
Impactie betekent dat een tand niet normaal doorbreekt wanneer eruptie op basis van de ontwikkelingsfase verwacht wordt. Ruimtegebrek, eruptiepad, obstakels en ankylosis kunnen een rol spelen.
Gerelateerd: Geïmpacteerde caninus · Ectopische eruptie · CBCT
Indirect anchorage
Bij indirect skeletal anchorage stabiliseert een TAD een tand of tandgroep die als verankeringsunit fungeert in plaats van rechtstreeks de te bewegen elementen te belasten.
Gerelateerd: Direct anchorage · TAD · Anchorage
Indirect bonding
Bij indirect bonding worden brackets eerst buiten de mond of digitaal gepositioneerd en daarna met een transfertray bevestigd.
Gerelateerd: Digital indirect bonding · Bracket · Bonding
Infrazygomatic crest
De infrazygomatic crest is een maxillair gebied dat bij geselecteerde patiënten gebruikt kan worden voor extra-alveolaire miniscrews. Anatomische beoordeling is essentieel.
Gerelateerd: TAD · Buccal shelf · Skeletale anchorage
Insertietorque
Insertietorque is het draaimoment tijdens het plaatsen van een miniscrew in bot. Een hoge waarde is niet automatisch gunstig; overmatige torque kan schade veroorzaken.
Gerelateerd: Primaire stabiliteit · TAD · TAD failure
Intermaxillaire elastics
Intermaxillaire elastics verbinden boven- en onderboog en kunnen worden ingezet bij sagittale, verticale of transversale correcties. Reactiekrachten moeten worden meegewogen.
Gerelateerd: Elastics · Force system · Anchorage
Interproximale reductie
Interproximale reductie (IPR) is gecontroleerde glazuurreductie tussen aangrenzende tanden voor ruimtewinst of correctie van tandbreedteverhoudingen. Meting, polijsten en documentatie zijn belangrijk.
Gerelateerd: IPR · Bolton-analyse · Crowding
Intraorale scanner
Een intraorale scanner legt gebit en omliggende structuren vast als digitaal driedimensionaal oppervlak voor modellen, aligners, apparaten, retainers en digitale workflows.
Gerelateerd: STL · DICOM · Digital setup
Intrusie
Intrusie is verplaatsing van een tand in apicale richting en vereist nauwkeurige biomechanische en biologische controle.
Gerelateerd: Molaarintrusie · Deep bite · TAD
IPR
IPR staat voor Interproximal Reduction en is gecontroleerde reductie van interproximaal glazuur om ruimte te winnen of tandbreedteverhoudingen te corrigeren.
Gerelateerd: Interproximale reductie · Bolton-analyse · Aligner
K
Klasse I-malocclusie
Bij een Angle Klasse I is de sagittale molaarrelatie in beginsel normaal, terwijl crowding, rotaties, diepe beet of andere afwijkingen aanwezig kunnen zijn.
Gerelateerd: Angle-classificatie · Malocclusie · Crowding
Klasse II divisie 1
Klasse II divisie 1 is traditioneel een Klasse II-molaarrelatie met relatief geproclineerde bovenincisieven en vaak een vergrote overjet.
Gerelateerd: Overjet · Klasse II-malocclusie
Klasse II divisie 2
Klasse II divisie 2 is traditioneel een Klasse II-molaarrelatie met relatief geretroclineerde centrale bovenincisieven. Een diepe beet komt geregeld voor.
Gerelateerd: Deep bite · Klasse II-malocclusie
Klasse II-malocclusie
Een Klasse II-malocclusie beschrijft volgens Angle een distale relatie van de mandibulaire ten opzichte van de maxillaire dentitie. Dentale en skeletale Klasse II moeten worden onderscheiden.
Gerelateerd: Klasse II divisie 1 · Klasse II divisie 2 · Skeletale Klasse II
Klasse III-malocclusie
Een Angle Klasse III is een relatief mesiale mandibulaire tandrelatie. De oorzaak kan dentaal, functioneel, skeletaal of gecombineerd zijn.
Gerelateerd: Anterieure kruisbeet · Facemask · Skeletale Klasse III
Kruisbeet
Een kruisbeet is een afwijkende transversale of anterieure occlusale relatie. Een unilaterale posterieure kruisbeet kan bij kinderen samengaan met een functionele mandibulaire verschuiving.
Gerelateerd: Crossbite · Posterior crossbite · Expansie
L
Labial bow
Een labial bow is een draadcomponent langs de labiale zijde van frontelementen, onder andere gebruikt bij Hawley-retainers.
Gerelateerd: Hawley-retainer · Retentie
Leveling
Leveling is het corrigeren van verticale verschillen in de tandboog, waaronder een diepe Curve of Spee, door intrusie, extrusie of tipping.
Gerelateerd: Alignment · Curve of Spee · Intrusie
Ligatuur
Een orthodontische ligatuur houdt de boogdraad in het bracketslot. Ligaturen kunnen elastomeer of van metaal zijn.
Gerelateerd: Bracket · Archwire · Self-ligating bracket
Lingual arch
Een lingual arch is een vaste draad die meestal mandibulaire molaren via banden verbindt en langs de linguale zijde van de ondertanden loopt.
Gerelateerd: Anchorage · Band · Nance-appliance
Linguale orthodontie
Linguale orthodontie gebruikt brackets aan de linguale of palatale zijde van de tanden. Biomechanica en klinische toegankelijkheid verschillen van labiale systemen.
Gerelateerd: Fixed appliance · Bracket · Indirect bonding
Loop mechanics
Loop mechanics gebruikt draadlussen om gerichte krachten en momenten te leveren. Draadlengte, vorm, materiaal en activatie bepalen de mechanische eigenschappen.
Gerelateerd: Closing loop · TMA · Space closure
M
Malocclusie
Een malocclusie is een afwijking in tandstand of in de relatie tussen boven- en ondergebit, met mogelijke dentale, skeletale en functionele componenten.
Gerelateerd: Occlusie · Angle-classificatie
MARPE
MARPE staat voor Miniscrew-Assisted Rapid Palatal Expansion. Miniscrews helpen expansiekracht naar het skelet over te brengen en dentoalveolaire neveneffecten te beperken.
Gerelateerd: Rapid Maxillary Expansion · TAD · Palatale TAD
Maximum anchorage
Maximum anchorage betekent dat tijdens de verplaatsing van andere elementen zo weinig mogelijk verplaatsing van de verankeringsunit wordt toegestaan.
Gerelateerd: Anchorage · TAD · Absolute anchorage
Mesialisatie
Mesialisatie is orthodontische verplaatsing van een tand in de richting van de mediaanlijn, bijvoorbeeld om een extractieruimte te sluiten.
Gerelateerd: Space closure · TAD · Distalisatie
Midlijn
De dentale midlijn loopt tussen de centrale incisiven. Boven- en ondermidlijn worden met elkaar en met de faciale midlijn vergeleken.
Gerelateerd: Occlusie · Malocclusie
Mini-implant
Een orthodontisch mini-implant is een tijdelijke botverankerde schroef. De term wordt vaak gebruikt als synoniem voor miniscrew of TAD.
Gerelateerd: TAD · Skeletale anchorage · Primaire stabiliteit
Miniplate
Een orthodontische miniplate is een chirurgisch gefixeerde botplaat voor skeletale verankering. Plaatsing en verwijdering zijn invasiever dan bij gewone miniscrews.
Gerelateerd: Skeletale anchorage · TAD
Molaardistalisatie
Molaardistalisatie verplaatst molaren naar distaal om ruimte te creëren of een sagittale tandrelatie te corrigeren.
Gerelateerd: Distalisatie · Sequential distalization · Anchorage
Molaarintrusie
Molaarintrusie is de apicale beweging van molaren. De techniek wordt onder andere gebruikt bij geselecteerde open-bitebehandelingen.
Gerelateerd: Intrusie · Open bite · TAD
Moment
Een moment is het rotatie-effect van een kracht rond een punt. De grootte is de kracht maal de loodrechte momentarm.
Gerelateerd: Force · Couple · Moment-to-force ratio
Moment-to-force ratio
De moment-to-force ratio (M/F) beschrijft de verhouding tussen moment en kracht. De verhouding helpt het type tandbeweging te verklaren.
Gerelateerd: Tipping · Translation · Center of rotation
Moyers-analyse
De Moyers-analyse voorspelt in de gemengde dentitie tandbreedten van niet-doorgebroken canini en premolaren op basis van mandibulaire incisieven en populatietabellen.
Gerelateerd: Tanaka-Johnston-analyse · Crowding
O
Occlusie
Occlusie beschrijft de statische en functionele contacten tussen boven- en ondergebit.
Gerelateerd: Malocclusie · Angle-classificatie
Open bite
Bij een open bite ontbreekt in een bepaald gebied de verwachte verticale overlap of het contact tussen antagonistische tanden. Deze kan anterieur of posterieur zijn.
Gerelateerd: Anterior open bite · Vertical control
OPG
OPG staat voor orthopantomogram, een panoramische röntgenopname die onder meer tandaanwezigheid, eruptie en wortelmorfologie in beeld brengt.
Gerelateerd: CBCT · ALARA · Impactie
Orthodontische camouflage
Orthodontische camouflage compenseert een skeletale afwijking dentoalveolair zonder de onderliggende kaakrelatie chirurgisch te corrigeren.
Gerelateerd: Decompensatie · Orthognathische chirurgie · Dentoalveolaire compensatie
Orthodontische tandverplaatsing
Orthodontische tandverplaatsing is de biologische respons op mechanische belasting waarbij remodeling van het parodontale ligament en alveolaire bot optreedt.
Gerelateerd: Parodontaal ligament · Force · Hyalinization
Orthognathische chirurgie
Orthognathische chirurgie corrigeert skeletale dentofaciale afwijkingen door chirurgische kaakverplaatsing, vaak in combinatie met orthodontie.
Gerelateerd: BSSO · Decompensatie · Orthodontische camouflage
Overbite
Overbite is de verticale overlap van boven- en onderincisieven. Een vergrote overbite heet deep bite.
Gerelateerd: Deep bite · Open bite
Overcorrection
Overcorrection is het bewust verder plannen van een correctie om onvolledige expressie of terugval op te vangen, mits biomechanisch onderbouwd.
Gerelateerd: Aligner staging · Relapse · Refinement
Overjet
Overjet is de horizontale afstand tussen boven- en onderincisieven, gewoonlijk in sagittale richting gemeten.
Gerelateerd: Klasse II divisie 1 · Cefalometrie
P
Palatale TAD
Een palatale TAD is een miniscrew in het palatum voor skeletale verankering, bijvoorbeeld voor distalisatie, mesialisatie, expansie of indirecte anchorage.
Gerelateerd: TAD · MARPE · Primaire stabiliteit
Parodontaal ligament
Het parodontale ligament (PDL) ligt tussen wortelcement en alveolair bot en speelt een centrale rol bij de biologische respons op orthodontische krachten.
Gerelateerd: Orthodontische tandverplaatsing · Hyalinization
Pendulum-appliance
Een Pendulum is een intraorale maxillaire distalizer met veren. Bij tandgedragen ontwerpen moet rekening worden gehouden met reactiekrachten en anchorage loss.
Gerelateerd: Molaardistalisatie · Anchorage
Posterior crossbite
Een posterieure kruisbeet is een afwijkende transversale occlusale relatie van premolaren of molaren. De oorzaak kan dentaal, functioneel of skeletaal zijn.
Gerelateerd: Crossbite · Expansie · Rapid Maxillary Expansion
Power arm
Een power arm verandert het aangrijpingspunt en daarmee de krachtlijn van een orthodontische kracht. Dit beïnvloedt de rotatieneiging tijdens onder meer retractie.
Gerelateerd: Center of resistance · En-masse retraction · Moment
Powerchain
Powerchain is de gangbare benaming voor elastomeric chain, toegepast onder andere voor ruimtesluiting. Het materiaal vertoont krachtverlies tijdens gebruik.
Gerelateerd: Elastomeric chain · Space closure · Force decay
Primaire stabiliteit
Primaire stabiliteit is de mechanische stabiliteit van een orthodontische miniscrew direct na plaatsing. Botdikte, schroefontwerp en techniek zijn bepalende factoren.
Gerelateerd: TAD · Insertietorque · TAD failure
Proclinatie
Proclinatie is het naar labiaal of buccaal hellen van de kroon, vooral van incisiven. De beweging beïnvloedt ruimte, profiel en parodontale grenzen.
Gerelateerd: Torque · Crowding · Overjet
Protractie
Protractie is beweging in anterieure richting, bijvoorbeeld maxillaire protractie met een facemask.
Gerelateerd: Facemask · Klasse III-malocclusie
R
Rapid Maxillary Expansion
Rapid Maxillary Expansion (RME) gebruikt transversale expansiekrachten om bij geselecteerde patiënten onder meer de midpalatinale sutuur te beïnvloeden.
Gerelateerd: Hyrax · Haas-expander · MARPE
Reciprocal anchorage
Bij reciprocal anchorage bieden twee tandgroepen ongeveer vergelijkbare weerstand en bewegen zij onder een onderlinge kracht naar elkaar toe of van elkaar af.
Gerelateerd: Anchorage · Space closure
Refinement
Een refinement is een aanvullende alignerfase na de eerste serie wanneer restafwijkingen moeten worden gecorrigeerd, vaak na een nieuwe scan.
Gerelateerd: Clear aligner therapy · Tracking · Digital setup
Relapse
Relapse is het terugkeren van tanden of kaakrelaties richting eerdere posities na orthodontische behandeling. Retentie helpt dit te beperken.
Gerelateerd: Retentie · Retainer · Overcorrection
Retainer
Een retainer is een vaste of uitneembare voorziening om de bereikte tandpositie na orthodontische behandeling te ondersteunen.
Gerelateerd: Retentie · Relapse · Vacuum-formed retainer
Retentie
Retentie is de fase na actieve orthodontie waarin de bereikte tandposities worden behouden. Langdurige controle en retentie kunnen noodzakelijk zijn.
Gerelateerd: Retainer · Relapse · Bonded retainer
Root movement
Root movement is orthodontische beweging met relatief meer wortel- dan kroonverplaatsing, waarvoor een hoge moment-to-force ratio nodig is.
Gerelateerd: Torque · Moment-to-force ratio
Root paralleling
Root paralleling is het positioneren van wortels in de gewenste onderlinge relatie, bijvoorbeeld bij finishing of implantologische ruimtevoorbereiding.
Gerelateerd: Root torque · Torque · Root movement
Root resorption
Root resorption is verlies van wortelstructuur. Orthodontisch geïnduceerde externe apicale wortelresorptie is een mogelijke bijwerking van tandverplaatsing.
Gerelateerd: Externe apicale wortelresorptie · Orthodontische tandverplaatsing
Root torque
Root torque is controle van de labiolinguale of buccolinguale wortelpositie ten opzichte van de kroon, via een adequaat momentsysteem.
Gerelateerd: Torque · Bracket · Aligner attachment
Rotatie
Rotatie is het draaien van een tand rond de lange as of een ander rotatiecentrum. Retentie na correctie kan belangrijk zijn.
Gerelateerd: Retentie · Center of rotation
Roth-prescription
Roth is een bekende straight-wire bracket prescription met ingebouwde waarden voor tip, torque en in-out.
Gerelateerd: Bracket prescription · Straight-wire appliance · Torque
S
SARPE
SARPE staat voor Surgically Assisted Rapid Palatal Expansion, een chirurgisch ondersteunde vorm van maxillaire expansie bij geselecteerde patiënten.
Gerelateerd: Rapid Maxillary Expansion · MARPE · Orthognathische chirurgie
Scissor bite
Een scissor bite is een transversale afwijking waarbij bovenste posterieure tanden volledig buccaal van de onderste occluderen zonder normale interdigitatie.
Gerelateerd: Crossbite · Posterior crossbite
Segmented arch technique
De segmented arch technique verdeelt de tandboog in segmenten om gecontroleerde kracht- en momentsystemen toe te passen.
Gerelateerd: Cantilever · TMA · Biomechanica
Self-ligating bracket
Een self-ligating bracket heeft een ingebouwd mechanisme om de boogdraad in het slot te houden. Veronderstelde biologische voordelen vragen afzonderlijke onderbouwing.
Gerelateerd: Bracket · Ligatuur · Archwire
Sequential distalization
Sequential distalization verplaatst tanden in een geplande volgorde naar distaal. Bij aligners ondersteunt dit de organisatie van verankering.
Gerelateerd: Aligner staging · Molaardistalisatie · Anchorage
Skeletale anchorage
Skeletale anchorage gebruikt botverankerde hulpmiddelen, zoals miniscrews en miniplates, als orthodontische verankeringsbron.
Gerelateerd: TAD · Miniplate · Absolute anchorage
Skeletale Klasse I
Skeletale Klasse I beschrijft een globaal harmonische sagittale maxillo-mandibulaire relatie en is niet hetzelfde als een Angle Klasse I-molaarrelatie.
Gerelateerd: ANB-hoek · Wits-analyse · Klasse I-malocclusie
Skeletale Klasse II
Skeletale Klasse II beschrijft een sagittale relatie waarbij de mandibula relatief posterieur of de maxilla relatief anterieur ligt, of beide.
Gerelateerd: Klasse II-malocclusie · ANB-hoek · Groeimodificatie
Skeletale Klasse III
Skeletale Klasse III beschrijft een sagittale relatie waarbij de mandibula relatief anterieur of de maxilla relatief posterieur ligt, of beide.
Gerelateerd: Klasse III-malocclusie · Facemask · Orthognathische chirurgie
Slow Maxillary Expansion
Slow Maxillary Expansion is geleidelijke maxillaire verbreding met doorgaans lagere krachten en tragere activatie dan klassieke RME.
Gerelateerd: Quad Helix · Rapid Maxillary Expansion
Smile arc
De smile arc is de relatie tussen de kromming van de incisale randen van de boventanden en de onderlipcontour tijdens lachen.
Gerelateerd: Overjet · Orthodontische camouflage
SN-MP
SN-MP is de cefalometrische hoek tussen de sella-nasionlijn en een mandibulair referentievlak, gebruikt bij beoordeling van verticale craniofaciale verhoudingen.
Gerelateerd: Hyperdivergent groeipatroon · Hypodivergent groeipatroon
SNA-hoek
De SNA-hoek geeft de anteroposterieure maxillapositie ten opzichte van de sella-nasionlijn weer.
Gerelateerd: SNB-hoek · ANB-hoek · Cefalometrie
SNB-hoek
De SNB-hoek beschrijft de anteroposterieure mandibulapositie ten opzichte van de sella-nasionlijn.
Gerelateerd: SNA-hoek · ANB-hoek · Cefalometrie
Space closure
Space closure is het orthodontisch sluiten van ruimtes, bijvoorbeeld na extracties, bij agenesie of bij een diastema.
Gerelateerd: En-masse retraction · Closing loop · Powerchain
Spacing
Spacing is een overschot aan ruimte in de tandboog ten opzichte van de aanwezige tanden.
Gerelateerd: Diastema · Space closure · Agenesie
Stainless steel
Stainless steel is een relatief stijf en goed vormbaar orthodontisch draadmateriaal voor onder meer working stages, space closure en finishing.
Gerelateerd: Archwire · NiTi · TMA
STL
STL is een bestandsformaat voor driedimensionale oppervlaktegeometrie, onder meer gebruikt voor digitale orthodontische modellen en 3D-printing.
Gerelateerd: DICOM · Intraorale scanner · Digital setup
Straight-wire appliance
Een straight-wire appliance heeft brackets met ingebouwde eerste-, tweede- en derdeorde correcties, zodat minder draadbuigingen nodig kunnen zijn.
Gerelateerd: Bracket prescription · Roth-prescription · Edgewise appliance
Superelasticiteit
Superelasticiteit is een eigenschap van bepaalde NiTi-materialen waarbij grote elastische vervormingen mogelijk zijn met een relatief vlak krachttraject.
Gerelateerd: NiTi · CuNiTi · Archwire
T
TAD
TAD staat voor Temporary Anchorage Device, een tijdelijk botverankerd hulpmiddel voor orthodontische verankering. Miniscrews zijn een bekend voorbeeld.
Gerelateerd: Mini-implant · Skeletale anchorage · Anchorage
TAD failure
TAD failure betekent dat een tijdelijk botverankerd hulpmiddel klinisch niet langer bruikbaar is, bijvoorbeeld door mobiliteit, ontsteking of mechanisch falen.
Gerelateerd: Primaire stabiliteit · Insertietorque · TAD
Tanaka-Johnston-analyse
De Tanaka-Johnston-analyse voorspelt tijdens de gemengde dentitie de breedte van niet-doorgebroken canini en premolaren uit metingen van mandibulaire incisieven.
Gerelateerd: Moyers-analyse · Crowding
Tipping
Tipping is tandbeweging waarbij de tand roteert en kroon en wortel niet evenveel of in dezelfde richting bewegen.
Gerelateerd: Controlled tipping · Uncontrolled tipping · Moment-to-force ratio
TMA
TMA is een handelsbenaming voor beta-titanium orthodontische draad. Het materiaal is goed vormbaar en minder stijf dan roestvrij staal.
Gerelateerd: Stainless steel · Cantilever · Loop mechanics
Torque
Torque is orthodontische controle van labiolinguale of buccolinguale inclinatie van kroon en wortel, via een kracht- en momentsysteem.
Gerelateerd: Root torque · Moment · Bracket prescription
TPA
TPA staat voor Transpalatal Arch, een draadconstructie tussen bovenmolaren die onder meer dient voor verankering, rotatiecontrole en transversale stabiliteit.
Gerelateerd: Nance-appliance · Anchorage · Band
Tracking
Tracking beschrijft hoe goed aligners tijdens behandeling aansluiten bij de werkelijke tandpositie. Onvoldoende tracking kan verschillende mechanische of patiëntgebonden oorzaken hebben.
Gerelateerd: Aligner · Refinement · Aligner attachment
Translation
Translation of bodily movement is tandverplaatsing waarbij kroon en wortel ongeveer even ver en in dezelfde richting bewegen.
Gerelateerd: Moment-to-force ratio · Center of resistance
Twin Block
De Twin Block is een uitneembaar functioneel apparaat met twee delen en schuine bite blocks, vooral gebruikt bij geselecteerde groeiende Klasse II-patiënten.
Gerelateerd: Functionele apparatuur · Klasse II-malocclusie · Activator